Caz
2 Eylül 2009 Çarşamba - 14:27     9.152 kez okundu.    
Caz

1900’lerde Amerika’nın güneyinde ilk kez New Orleans’da gelişmeye başlayan caz müziği çeşitli müziklerin karışımından ortaya çıkmıştır. Afrika’dan gelen zencilerin kendi müziklerine Avrupa müziğinin de özelliklerini eklemeleriyle doğan caz, çok hızlı bir şekilde ilerlemiş ve dünyaya yayılmıştır.

     Avrupa müziği nin etkisiyle ilkel bir halk müziği, evrensel olmuştur.  Amerika’nın beyaz halkının din ve din dışı müziğinin, Afrika halk müziğinin, zencilerin kiliselerinde ses ağırlıklı yaptıkları dini müziklerinin ve Amerika’daki zenci kölelerin tarlalarda çalışırken söyledikleri şarkıların caz müziğinin doğmasında çok büyük etkileri vardır. Bu müzik türlerinin yanı sıra İspanyol Amerikası müziği, Fransız bando müziği de cazı etkilemiştir. Afrikalılar yoksul oldukları için önceleri bu müzik sadece insan sesiyle yapılıyordu. İç savaş sonrasında, bando malzemeleri ucuz satılmaya başlanır ve zenciler müziklerini enstrümanlara aktarırlar. Köleler müzik eğitimi almadıkları için müzikte baskı olmadan içlerinden geldiği gibi müzik yapmışlardır. Bu da caz müziğinin yaratıcı tarzda olmasına olanak vermiştir.

 

    Caz,  New Orleans’da doğar ve kısa bir süre içinde tüm Amerika’ya ve Avrupa’ya yayılır. İşçi olarak çalıştırılmak için Afrika’dan getirilen insanlar, öncelikle New Orleans’a yerleştirilirler. Afrikalılar kendi kültürlerini burada da yaşatırlar. Müziklerini ve geleneklerini yaşatmaya devam ederler. Müzikleri bir süre sonra Amerikan ve Avrupa müziğinden de etkiler alır. Ve caz müziği doğar. Caz, zencilerin kilise müziği dışında kalan bir müzik türüdür. Notanın cazdaki önemi klasik müzikte olduğu kadar önemli değildir. Elbette notalarla besteler yapılır ve çalınır. Ama doğaçlama yöntemi de gelişmiştir. Bu yöntem,  melodilerin ve akorların eşliğinde simgesel olarak özgürlüğe kavuşma çabası olarak ortaya çıkar. Caz doğaçlama çalma sanatını müziğe sokmuştur. Önceden hazırlanmadan, aynı zamanda hem bestelemek hem de çalma sanatıdır doğaçlama. Özellikle halk müziklerinde doğaçlamalar yapılır.     

 

     Ama caz sadece doğaçlama yapılarak çalınmaz. Beste yapan kişilere “düzenleyici” (arranger) denmektedir. Cazda kullanılan tem kalıpları 12 ölçülü ve armonik yapısı olan blues biçimlidir veya halk şarkısı biçimine uymaktadır. Caz, müziğe yeni bir armoni getirmemiştir. Avrupa’nın geleneksel armoni kalıplarını kullanmıştır. Melodi olarak ise Avrupa müziğinin majör ve minör modları kullanılmış ve bu gamların bazı derecelerinin yarım nota pesleştirilmesiyle “blues” gamı ortaya çıkmıştır. Cazda kullanılan tüm çalgılar Avrupa müziğinde de kullanılmaktadır. Ancak caz, enstrümanlara öncelik veren ve orkestra kuruluşu açısından Avrupa orkestralarından farklı yapıda olan bir müzik türü olmuştur. Cazda üflemeli çalgılar yoğun kullanılmaktadır. Sıklıkla trompet, alto, tenor ve bariton saksafonlar, klarnet, trombon, piyano, gitar, kontrbas, davul orkestralarda yer almaktadır.

 

   Caz müzik , köleliğin kalktığı yıllarda yavaşça biçimlenmeye başlar. Köleliğin kalkmasıyla bir sevinç yaşanır. Önceden acının etkin olduğu müzikte neşe yer almaya başlar.

 

    Caz 1917 yılında New Orleans’da yaygınlaşır. Bu dönemlerin ilk sanatçısı trompetçi Buddy Bolden’dir. Trompetin ana çizgide kalması, trombonun ve klarnetin eşliğiyle ortaya kaba çoksesli bir müzik çıkar. 1917’de Washington’dan gelen bir emirle buradaki işsiz sanatçılar kuzeye göç etmeye zorlanırlar. Böylece caz tüm Amerika’ya ve dünyaya yayılmaya başlar. 1917 yılında caz müziğinin tanıtılmasında en büyük olaylardan biri olan “Original Dixieland Jass Band” isimli grup ilk caz plağını çıkarır. Bu dönem sonunda “Caz Çağı” adı verilen bir döneme girilir. 1920’li yıllarda müziği caza yaklaştırma çabaları dikkat çeker. Bu yaklaşım edebiyat, resim alanında da görülür.

 

   Bu dönemlerde caz müziğe bir takım anlamlar yüklenir. Zor durumdaki halkın sesini yansıttığı, savaş sonrasında halk içindeki kargaşayı yansıttığı gibi anlamlar yüklenir.  Bu dönemlerde caz orkestraları şarkıcı kullanırlardır. Bu da cazın hafif müzikten aldığı etkilerin sonucudur. Bu dönemlerde halk büyük dans orkestralarına ilgi göstermeye başlar. Conte Basie, Duke Ellington, Jimmie Lunceford gibi müzisyenler sayesinde cazda büyük orkestra anlayışı yerleşir ve klasikleşir.

 

   Caz müzik alanında Louis Armstrong, Roy Eldridge, Dizzy Gillespie, Miles Davis gibi trompetçiler, Coleman Hawkins, Lester Young, Charlie Parker, gibi saksafoncular, Earl Hines, Fats Waller, Lennie Tristano gibi piyanistler, Fletcher Henderson, Duke Ellington, Count Basie, Jimmie Lunceford, Eddie Sauter gibi besteci ve orkestra yönetmenleri kazanılmıştır.

 

    1960’lı yıllarda Ornette Coleman’ın başlattığı “ Free Jazz ” (Özgür Caz) akımı politik kaynaşmaların, düzene karşı eylemlerin, zenci kimliği ile ilgili unsurların simgesi haline gelmiştir. Bu akımda doğaçlama, özgür biçimlendirme ana temalardı. Özgür Caz akımı, Bob Graettinger, George Russell, Teo Macero, Charles Mingus, Gil Evans gibi usta cazcılar yaratımları ve girişimleri sayesinde belli bir süre ayakta kalabilmiş ancak 1970’lerde sallanmaya başlar etkisi iyice azalır.

icon Etiketler:
Müzik kursu seçkin bir eğitim kadrosu ile kursu kavramına yeni bir anlayış kazandırarak ülkemizdeki eğitiminde yaşanan derin boşluğu doldurma kararlılığındadır. Konservatuarlarda dahi yeterli bir eğitimin verilemediği bir ortamda gitar dersi, şan dersi, keman eğitimi gibi çok talep olan kursların yanı sıra klasik ve modern Batı müziğinin ve Türk müziğinin bütün enstrümanları ile ilgili dersler hem bireysel hem de grup çalışmaları olarak konusunun ülkemizdeki en önemli isimleri olan hocalar tarafından verilmektedir. Dolayısıyla m6.png bir kursu olarak değil bir okul olarak değerlendirilmelidir. İMA olarak felsefemiz sektörüyle olan bağlarımız, sahip olduğumuz kültür ve imkanlar ile ilgili her türlü deneyimi öğrencilerimize aktararak onların amatör ya da profesyonel iyi birer müzisyen olmalarını sağlamaktır. m6.png ile olan beraberliğiniz eğitimleriniz bittikten sonra da devam edecek ve bu beraberlik sizlere yepyeni vizyonlar kazandıracaktır.