Flamenko
2 Eylül 2009 Çarşamba - 13:10     8.460 kez okundu.    
Flamenko

Flamenko Endülüs Halk Müziği ve dansıdır. Karışık bir kültüler geleneğini temsil eder. İspanya’nın genelinde yaygın olmasına rağmen aslen Endülüs Bölgesi’ne has bir kültürdür. Flamenko, Güney İspanya’nın Endülüs Bölgesinde doğmuştur.

Ama bu bölgeyle sınırlı kalmamış yayılmıştır. Güney İspanya’nın kendi folklorik müziğiyle çingenelerin müziğinin kaynaşmasıyla ortaya çıkmıştır.

 

     Flamenkonun doğduğu bölge olan, Fenikelilerin kurduğu Cadiz (Kadiz)’in Avrupa’nın en eski yerleşim birimi olduğu tahmin edilir.  Burada günümüz İspanya’sında halen canlandırılan danslara benzer dans biçimleri ilk kez Fenikeliler tarafından uygulanmıştır. Bu bölge pek çok kültürün ve medeniyetin etkisi altında kalmıştır. Çingeneler kendi müzik ve dans kültürleri yle büyük ölçüde Arap kültürünü de İspanya’yı da etkiler.  Müslümanlar bu bölgeye şiir, şarkı kültürleriyle müzikal enstrümanlar ını da getirmişlerdir. İspanyol müziği ve Flamenko da önem kazanan çoğu şarkının zambra, zorongo, zarabanda ve fandango gibi arapça isimleri vardır.

 

  Çingenelerin getirdikleri kültürle, Endülüs kültürünün kaynaşmasıyla flamenko biçimlenmeye başlamıştır. Flamenko sadece Güney İspanya’ya aittir. Dünyanın diğer yerlerindeki çingenelerin kültürlerinde flamenkoyu çağrıştıran biçimler yoktur.

 

   1840′lı yıllardan itibaren flamenkonun altın çağı başlar ve flamenko müziğinin ve dansının yapısını etkileyen biçimler gözlenir. Şarkıya ve dansa daha çok önem verilmeye başlanır. Bilinen ilk “cafe cante” yani flamenko gece kulübü 1842 yılında Sevilla’da açılır.”Cafe Cantante” olarak bilinen bu dönem için, bu günkü flamenkonun başlangıcıdır demek hiç de yalan olmaz.

 

   Flamenko müziği, değişik unsurların büyük bir karışımıdır. Bu karışımda önemli unsur doğu kültürü bazlı oluşudur.  İspanya yüzyıllar boyunca doğu kültürünün etkisi altında kalmıştır. Flamenko, Endülüs halkı tarafından çalınmış, söylenmiş bir müziktir. 16, 17, 18 ve hatta 19. yy.’larda zor şartlarda yaşayan insanlar ve onların hayatlarından etkiler taşır. Bu kültürlerin farklı geçmişlerine ve birikimlerine rağmen buradaki insanlar, sosyal şartları yaşadıkları zorluklarını, sıkıntılarını müzikle ifade ediyorlardı. İnsanların yaşadıkları bu zor sosyal şartlar, baskılar, talihsizlikler, Müslüman Araplar’ın ve çingenelerin İspanya’dan sürülmesi, ayrıcalıklı tutum ve davranışlar gibi tüm bu tarihi ve sosyal şartların karışımı, güçlü bir şekilde kültüre de yansımıştır. Flamenko müziğinin ve dansının temeli insan ve hayattır.  Bu müzik, insanların duygularını yansıtmaktadır.

 

   Flamenko müzikte en önemli enstrüman gitar ve insan sesidir. Gitar çok güçlü ve hızlı çalınan temel bir enstrümandır. Flamenko tekniği nin çalınabilmesi için gitar çalan kişinin iyi bir sağ el pozisyonuna sahip olması gerekir. El rahat olmalıdır ki parmaklar tellere dik açılı olsun. Bir tele vurduğunuzda her parmak üçüncü eklemden hareket eder. Flamenko gitar, klasik gitardan daha farklı çalınır. Sert, keskin tonlarla, hızlı ve heyecanlı çalınan bir müzik tarzıdır. Tüm heyecan, hareket, ritim, duygular, öfke gitarla dışa yansıtılır ve anlatılır. Flamenko da, güçlü bir ifade tarzı. Oldukça direkt ve zor bir müziktir.

 

     Flamenkoda öncelikli ve vazgeçilmez önemli unsur şarkıcıdır. Flamenko şarkıcısı, “cante”nin  (şarkı) birkaç tarzında usta olmalı ve esas ilgili olduğu tarzın ise birçok ritmini, geleneksel ezgilerini ve çeşitli şiirlerini bilmek durumundadır. Klasik geleneklerde iyi vokal tekniği olarak kabul gören, kendine özgü, farklı bir sese sahip olmalıdır. Ayrıca sesini doğu tekniklerine uygun olarak kullanabilmelidir. Flamenko şarkıcıları, parmaklarını masaya vurarak, ellerini çırparak, ayaklarıyla yere vurarak ritim oluşturur.  Bu teknikler hem şarkıcının kendi solosuna hem de gitariste eşlik eder.  Kadın ve erkek şarkıcılar tipik olarak aynı mutlak ses aralığında, birbirine yakın seslerde söylerler. Teknik olarak erkekler yüksek tenor, kadınlar da alto aralığında söylerler.

 

    Şarkıcıya bir gitarcı eşlik eder. İki ya da daha fazla gitarcı olabilir.  Gitar çalan kişi şarkı ritmini iyi bilmeli ve şarkıcının ses tonuna ve tekniğine aşina olmalıdır. Şarkı ile birlikte dansta ediliyorsa gitarcının, dansın ritimlerine uygun üslupları da bilmesi gerekir ki eşlik edebilsin.

 

     Flamenko gitarı daha çok klasik gitara benzer. Yapısı daha hafif, sesi daha parlaktır ve teller gitarın gövdesine daha yakındır. Ses deliği ve köprü arasındaki bölgede, yüzük parmağının tırnağı ile yapılan hafif vuruşlar için,  gitarı çatlamalardan koruyan ince bir plastik tabaka vardır. Sol el daha klasik kullanılır. Sağ el tekniği, klasik teknikten farklı olarak çeşitli rasqueadolar (çeşitli parmaklarla bütün tellere yapılan hızlı ve perküsyon tarzı çarpmalar) ve hafif vuruşlar gerektirir. Genel olarak flamenko gitar, çok ataklı ve agresif çalınır.

 

     Birçok flmenko sanatçısı vardır. 1960′ların sonunda Paco de Lucia’nın ilk albümü ile flamenko gitarın yükselişi başlar. O dönemde çıkan “Rumba” isimli albümüyle İspanya’daki ulusal ilgiyi flamenkonun üzerine çekmeyi başarır.  Paco de Lucia’nın da beraber çalıştığı “cante” ismi verilen şarkıları söyleyen ses sanatçısı Camaron de la Isla farklı sesi ve başarılı tekniğiyle Lucia’nın gitarına eşlik eder. 1970’lerde Camaron en etkili şarkıcılardan olur. Kendine has, keder ve acı ile içeren güçlü Arap nağmeleriyle dolu farklı bir tarzı vardı. Paco de Lucia ve Camaron birçok albüm çıkardılar ve dünyaya adlarını duyurdular.  

 

    Son yirmi yıl içinde gitar teknikleri ve müzikal bilgi ve teknikler oldukça gelişerek ilerlemiştir. Günümüzdeyse Flamenko müziği esnek yapısıyla gelişmelere ve etkilere açılmış ve kontrol dışı kalmıştır.

Müzik kursu seçkin bir eğitim kadrosu ile kursu kavramına yeni bir anlayış kazandırarak ülkemizdeki eğitiminde yaşanan derin boşluğu doldurma kararlılığındadır. Konservatuarlarda dahi yeterli bir eğitimin verilemediği bir ortamda gitar dersi, şan dersi, keman eğitimi gibi çok talep olan kursların yanı sıra klasik ve modern Batı müziğinin ve Türk müziğinin bütün enstrümanları ile ilgili dersler hem bireysel hem de grup çalışmaları olarak konusunun ülkemizdeki en önemli isimleri olan hocalar tarafından verilmektedir. Dolayısıyla m6.png bir kursu olarak değil bir okul olarak değerlendirilmelidir. İMA olarak felsefemiz sektörüyle olan bağlarımız, sahip olduğumuz kültür ve imkanlar ile ilgili her türlü deneyimi öğrencilerimize aktararak onların amatör ya da profesyonel iyi birer müzisyen olmalarını sağlamaktır. m6.png ile olan beraberliğiniz eğitimleriniz bittikten sonra da devam edecek ve bu beraberlik sizlere yepyeni vizyonlar kazandıracaktır.