Batılılar ise 11-13. yüzyıllar arasındaki Haçlı Seferleri sırasında tanıyıp Avrupa’ya götürdükleri bu saza farklı isimler vermişlerdir.

       Ud perdesiz, kısa saplı, mızraplı ve telli bir enstrümandır. Klasik Türk Müziği ailesinde davudi denen içten tok bir sesi verir. Kısaca bas sesleri veren bir alettir.

       Ud, tekne yani gövde, göğüs yani kapak, sap, burguluk ve teller olmak üzere beş temel parçadan oluşur. Udun sırt kısmı, ceviz, maun, erik, kayısı, akça ağaç, kiraz gibi birçok ağaç çeşidinden yapılabilir. En önemli parçası üst tablası yani göğsüdür. İyi ve kaliteli bir ses için tablanın kaliteli ve çok kuru bir ladin ağacından yapılması şarttır. Ancak güzel ve yumuşak bir ses elde etmek için tabla ince yapılmalıdır. Göğüs kısmında 3 adet ses deliği bulunur. Bu daire biçimli delikler genelde gül motifli yapılır. Armudi gövde ise dilim dilim ahşaptan yapılır. Birbirine geçen parçalardan oluştuğu için sağlamlığı kesindir. Ayrıca estetik olarak da göze hoş görünür.  Kısa ve yassı sapı bir takozla gövdeye monte edilir. Udda, bam teli dışındaki beş tel çifttir. En alttaki iki çift tel önceleri bağırsaktan yapılırken bugün naylondan yapılmaktadır.  Diğer teller, ipek üstüne gümüş veya bakır sargılıdır. Göğsü alttan destekleyen çıtalara “balkon” denir. Klavye kısmı ise düz ve desensizdir, abanoz ağacından yapılır.

      Ud mızrapla çalınan bir enstrümandır. Önceleri zeytinyağına yatırılmış kartal kanadı ile çalınırdı. Günümde ise plastik mızraplar kullanılmaktadır.

       Ud, perdesiz bir saz olmasından dolayı  çalması zor ve melodik çeşitliliğe sahip bir enstrümandır. Yüzyıllardır kullanılan ud için pek çok beste yazılmıştır.  Perdeli ve mızraplı aletler e göre çok teknik ve çalması zordur.

         İki çeşit ud vardır. “Zenne Ud”, yapısal olarak yaprakları daha azdır ve tekne kısmı daha ufaktır. Yapraklar 19 adettir. Zenne Ud hanımların çaldığı bir udtur. Hanımların bedenleri daha küçük olduğundan dolayı onlara uygun daha küçük tekneli yapılır. Normal ud ise erkeklerin çaldığı, 21 yapraklı ve haznesi biraz daha büyükçe bir ud tipidir.

        Klasik Türk Müziğinde yeri önemlidir. Arap müziği nde de sıklıkla kullanılır. Günümüzde popüler müzikte de çalınmaktadır. Ud teller ve klavye kısmı görülmeden, ezber üzerine çalınan bir enstrümandır. Klasik Türk Müziği ’nde usta bestecilerin çoğu ud çalarak beste yapmıştır. Hüzünlü makamlar udun sesine çok uyar ve ud ile bestelenir.

İstanbul Müzik Akademisi’nde konservatuarların ilgili bölümünden mezun uzman hocalardan ud dersi almak istiyorsanız bilgi için arayın: 0 212 292 65 35

 Sayfayı Yazdır

 Arkadaşına Tavsiye Et